Distantie is goed voor het publiek

Dick van der Meer Journalistiek

Politiek verslaggever Thijs Broer van weekblad Vrij Nederland gaat de komende kabinetsperiode proberen zo min mogelijk voornamen te gebruiken. In een persoonlijke column hekelt hij de ontstane gewoonte onder journalisten, inclusief hijzelf, om politici bij hun voornaam te noemen. Dat wekt de indruk (bij het publiek) dat je heel goed bent ingevoerd, analyseert hij. Maar daardoor verdwijnt de distantie die eigenlijk nodig is.

De VN-journalist snijdt een belangrijp punt aan, zijn analyse onderschrijf ik en zijn voornemen steun ik van harte. Zelf herinner ik mij vaag een anekdote over de befaamde NRC-journalist A.F. Luyendijk. In de jaren zeventig bekeek hij misprijzend een groep collega’s die aan de bar een causerie hadden met de toenmalige premier, Joop den Uyl. “Zo iemand, daar schijf je over, maar je praat er niet mee”, luidde zijn commentaar.

Zo is het precies. Distantie tot je onderwerp is noodzakelijk om er echt onafhankelijk over te kunnen schrijven. Respect dwing je af door je werk goed te doen, lijkt mij. Respect bij zowel de mensen over wie je publiceert als bij je publiek. Die laatste groep is overigens veruit het belangrijkst. Dat is een stelling die menig journalist ongemakkelijk vindt.

Het ‘journalistieke’ verweer is altijd dat een goede relatie zorgt voor primeurs. Dat is echter betrekkelijk. Inderdaad gooien politici lekkere brokjes informatie naar journalisten die hen welgevallig zijn. Maar dat zijn nieuwtjes zonder veel waarde, omdat ze korte tijd later toch al naar buiten zouden komen. Bovendien moet je, juist als journalist, ingestoken nieuws ten zeerste wantrouwen; er zit meestal een bijbedoeling onder verscholen.

Sommige gemeenten huren tegenwoordig een journalist in om de raadsvergadering te verslaan, want de lokale media hebben daar geen tijd meer voor. Hoe zit het daar dan met de onafhankelijke opstelling? Ideaal is het niet, want een journalist moet kunnen klankborden met collega’s en in sommige gevallen rugdekking krijgen van een hoofdredactie. Maar het is voor de lokale democratie beter dan niets, mits de journalist maar voldoende afstand bewaart. Distantie ten opzichte van zijn opdrachtgever, de gemeente, die is vastgelegd in iets dat lijkt op een redactiestatuut. Maar ook distantie ten opzichte van de lokale politici. Blijf maar u zeggen, en maak een boeiend verslag voor je publiek.

Over de auteur

Dick van der Meer

Twitter

Als journalist bij de Haagsche Courant heeft Dick van der Meer 25 jaar de stad Den Haag en ommelanden verkend. Het organiseren van journalistiek werk en het operen in een complexe nieuwsomgeving zijn hem als lid van de hoofdredactie van de HC en later van het AD zeer vertrouwd geworden. Hij is iemand die zelf graag schrijft, maar ook ervoor zorgt dat de journalistieke en organisatorische processen goed lopen. Op basis van verwondering en het stellen van de juiste vragen wil hij bovendien de creativiteit in anderen en in zichzelf opwekken.